ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် သက်ရောက်မှု
ရာသီအလိုက် အပူချိန်အတက်အကျသည် လေထုထဲရှိ ဓာတ်မတည့်မှုပါဝင်မှုနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။ အကူးအပြောင်းကာလများအတွင်း အပူချိန်မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ အပင်များသည် မျိုးပွားမှုစက်ဝန်းများကို မြန်ဆန်စွာဝင်ရောက်လာပြီး အထူးသဖြင့် ဘတ်ရှ်၊ ရက်ဂ်ဝီးဒ်နှင့် မြက်မျိုးစိတ်များမှ ဝတ်မှုန်ထုတ်လုပ်မှု မြင့်တက်လာစေသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ ပူနွေးသောအခြေအနေများသည် ဖုန်မှုန့်ပိုးမွှားများ (Dermatophagoides မျိုးစိတ်များ) အတွက် စံပြနေထိုင်ရာများကို ဖန်တီးပေးပြီး ၎င်းတို့၏လူဦးရေသည် စိုထိုင်းဆ ၅၀% အထက်နှင့် အပူချိန် ၂၀-၂၅°C အကြားတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ဤဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အမှုန်အမွှားများကို ရှူသွင်းသောအခါ၊ ရောဂါရှိသူများတွင် immunoglobulin E (IgE) ကြောင့်ဖြစ်သော ဓာတ်မတည့်မှုတုံ့ပြန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး နှာခေါင်းပိတ်ခြင်း၊ နှာရည်ယိုခြင်းနှင့် နှာချေခြင်းတို့ဖြင့် သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသော ဓာတ်မတည့်နှာခေါင်းရောင်ရမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါ ပိုမိုဆိုးရွားလာခြင်းတွင် တွေ့ရသည့် ပိုမိုပြင်းထန်သော အဆုတ်ပြွန်တုံ့ပြန်မှုလွန်ကဲခြင်းအဖြစ် ပေါ်လာသည်။
ထို့အပြင်၊ အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုမြန်ဆန်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရုတ်တရက် အပူချိန်ထိန်းညှိမှုဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မှုများသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာဖိစီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ၃၄-၃၆°C တွင်ထိန်းသိမ်းထားသော နှာခေါင်းအမြှေးပါးသည် အအေးဒဏ်ခံရချိန်တွင် သွေးကြောများကျုံ့ခြင်းနှင့် ပူနွေးသောကာလများတွင် သွေးကြောများကျယ်လာခြင်းတို့ကို ကြုံတွေ့ရပြီး ချွဲပျော်ဝင်ပစ္စည်းများရှင်းလင်းရေးယန္တရားများကို ထိခိုက်စေပါသည်။ ဤအပူဖိစီးမှုသည် ရာသီဥတုဆိုင်ရာလေ့လာမှုများအရ secretory immunoglobulin A (sIgA) ထုတ်လုပ်မှုကို ၄၀% အထိ လျော့ကျစေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၏ ပထမအဆင့် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို သိသိသာသာ အားနည်းစေပါသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် epithelial အားနည်းချက်သည် ဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားမှုအတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေများကို ဖန်တီးပေးသည် - rhinoviruses များသည် အေးသောနှာခေါင်းလမ်းကြောင်းများ (ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၃-၃၅°C) တွင် ပွားများမှုနှုန်း မြင့်တက်လာသည်ကို ပြသပြီး influenza virions များသည် စိုထိုင်းဆနည်းသော အအေးလေတွင် ပတ်ဝန်းကျင်တည်ငြိမ်မှုကို ပိုမိုထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤပေါင်းစပ်အချက်များသည် အကူးအပြောင်းရာသီများအတွင်း အပေါ်ပိုင်းအသက်ရှူလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းအတွက် လူဦးရေအန္တရာယ်ကို ၃၀% ခန့် မြင့်တက်စေပြီး အထူးသဖြင့် အမြှေးပါးခုခံအားနည်းသော ကလေးများနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို ထိခိုက်စေပါသည်။
ရာသီအလိုက် အပူချိန်အတက်အကျများသည် သွေးကြောများ ကျုံ့ခြင်းနှင့် ကျယ်ခြင်းပုံစံများကို ပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ကို သိသိသာသာ သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပြီး သွေးပေါင်ချိန် မတည်ငြိမ်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ရာသီဥတုအကူးအပြောင်းကာလများအတွင်း ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်များ ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုများသည် ခန္ဓာကိုယ်သည် အပူချိန်ဟန်ချက်ညီမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးစားသည်နှင့်အမျှ သွေးကြောများ၏ အပူချိန်ကို အထပ်ထပ်ချိန်ညှိမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ ဤဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာဖိစီးမှုသည် သွေးတိုးရောဂါ (နာတာရှည်သွေးပေါင်ချိန်မြင့်တက်ခြင်း) နှင့် နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းရောဂါ (နှလုံးကြွက်သားသို့ သွေးစီးဆင်းမှု ချို့ယွင်းခြင်း) ကဲ့သို့သော ကြိုတင်ရှိပြီးသား အခြေအနေများရှိသူများကို မမျှတစွာ သက်ရောက်မှုရှိသည်။
သွေးပေါင်ချိန် မတည်ငြိမ်မှုကြောင့် နှလုံးသွေးကြောစနစ်အပေါ် နောက်ထပ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်စေပြီး သွေးကို ထိရောက်စွာလည်ပတ်စေရန် နှလုံးကို ပိုမိုအလုပ်လုပ်ရန် ဖိအားပေးပါသည်။ အားနည်းသောလူဦးရေအတွက် ဤမြင့်မားသောဝယ်လိုအားသည် နှလုံးလုပ်ဆောင်ချက်ချို့ယွင်းမှုကို လွှမ်းမိုးနိုင်ပြီး ပြင်းထန်သော နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် angina pectoris (အောက်ဆီဂျင်ထောက်ပံ့မှု လျော့နည်းခြင်းကြောင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း) နှင့် myocardial infarction (နှလုံးသွေးကြောပိတ်ဆို့ခြင်းကြောင့် နှလုံးတစ်ရှူးများ ပျက်စီးခြင်း) တို့ ပါဝင်နိုင်သည်။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာလေ့လာမှုများအရ ထိုကဲ့သို့သော အပူချိန်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော သွေးလှည့်ပတ်မှု မတည်ငြိမ်မှုသည် ရာသီအကူးအပြောင်းများအတွင်း အထူးသဖြင့် သက်ကြီးရွယ်အိုလူနာများနှင့် ကောင်းစွာမကုသနိုင်သော နာတာရှည်ရောဂါများရှိသူများတွင် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေများတွင် ၂၀-၃၀% တိုးလာစေကြောင်း ဖော်ပြသည်။
အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆများ ရာသီအလိုက် ပြောင်းလဲမှုများသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို ယာယီထိခိုက်စေနိုင်သည်။ ပြောင်းလဲနေသော ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေများကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် အချိန်ယူရသောကြောင့် ဤလိုက်လျောညီထွေဖြစ်မှုကာလသည် အားနည်းချက်တစ်ခု ဖန်တီးပေးသည်။ ဤအဆင့်တွင် ဗိုင်းရပ်စ် သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားကဲ့သို့သော ရောဂါပိုးများနှင့် ထိတွေ့မိပါက ခန္ဓာကိုယ်၏ ကာကွယ်ရေးများ အားနည်းသွားနိုင်ပြီး အအေးမိခြင်း၊ တုပ်ကွေး သို့မဟုတ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများကဲ့သို့သော ရောဂါပိုးများ ကူးစက်နိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေသည်။ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကလေးငယ်များနှင့် နာတာရှည်ကျန်းမာရေးပြဿနာရှိသူများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် ရာသီအလိုက် အသွင်ကူးပြောင်းမှုများတွင် အထူးထိခိုက်လွယ်သည်။
ရာသီအလိုက် အဖြစ်များသော ရောဂါများကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်း
အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများ
၁။ ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို အားကောင်းစေခြင်း
ဝတ်မှုန်များ မြင့်မားစွာပါဝင်သည့်ကာလများတွင် အပြင်ထွက်ခြင်းကို လျှော့ချရန်ကြိုးစားပါ။ အပြင်ထွက်ရန် လိုအပ်ပါက ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်စေသော အရာများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် မျက်နှာဖုံးများနှင့် မျက်မှန်ကဲ့သို့သော အကာအကွယ်ပစ္စည်းများကို ဝတ်ဆင်ပါ။
၂။ သင့်အိမ်ရှိ လေကောင်းလေသန့်ကို သန့်စင်ထားပါ
လေဝင်လေထွက်ကောင်းစေရန် ပြတင်းပေါက်များကို မှန်မှန်ဖွင့်ထားပါ၊ လေထဲတွင် ဓာတ်မတည့်စေသော အရာများကို စစ်ထုတ်ရန် လေသန့်စင်စက်ကို အသုံးပြုပါ၊ အိမ်တွင်းလေကို သန့်ရှင်းစွာထားပါ။
၃။ ကိုယ်ခံအားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း
သင့်လျော်သော အစားအစာကို စားသုံးခြင်း၊ အသင့်အတင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနှင့် လုံလောက်သော အိပ်စက်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သင့်ခန္ဓာကိုယ်၏ ခုခံအားကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါပိုးများ ကူးစက်ခံရနိုင်ခြေကို လျှော့ချပါ။
နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ
၁။ သွေးပေါင်ချိန်ကို စောင့်ကြည့်ပါ
ရာသီအကူးအပြောင်းတွင် သွေးပေါင်ချိန်ပြောင်းလဲမှုများကို သိရှိနိုင်ရန် သွေးပေါင်ချိန်ကို မှန်မှန်စောင့်ကြည့်ပါ။ သွေးပေါင်ချိန် အတက်အကျများပါက အချိန်မီ ဆေးကုသမှုခံယူပြီး ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် သွေးတိုးကျဆေးပမာဏကို ချိန်ညှိပါ။
၂။ နွေးနွေးထွေးထွေးထားပါ
အအေးမိခြင်းကြောင့် သွေးကြောများ ကျုံ့ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန်နှင့် နှလုံးအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး တိုးစေရန်အတွက် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအလိုက် အဝတ်အစားများကို အချိန်မီ ဝတ်ဆင်ပါ။
၃။ မှန်ကန်စွာ စားသောက်ပါ
ဆားစားသုံးမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ပိုတက်စီယမ်၊ ကယ်လ်စီယမ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်နှင့် အခြားသတ္တုဓာတ်များ ကြွယ်ဝသော အစားအစာများ စားသုံးခြင်း (ဥပမာ- ငှက်ပျောသီး၊ ဟင်းနုနွယ်ရွက်၊ နွားနို့) စသည်တို့သည် တည်ငြိမ်သော သွေးပေါင်ချိန်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။
ဓာတ်မတည့်သောရောဂါများ
၁။ ဓာတ်မတည့်စေသော အရာများနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ
သင့်ဓာတ်မတည့်စေသော အရာများကို နားလည်ပြီး ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ဥပမာအားဖြင့်၊ သင်သည် ပန်းဝတ်မှုန်နှင့် ဓာတ်မတည့်ပါက ပန်းဝတ်မှုန်ရာသီအတွင်း အပြင်ဘက်တွင် အချိန်ဖြုန်းခြင်းကို လျှော့ချပါ။
၂။ မူးယစ်ဆေးဝါး ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကုသခြင်း
ဆရာဝန်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် ဓာတ်မတည့်မှုလက္ခဏာများကို သက်သာစေရန်အတွက် ဓာတ်မတည့်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့်ဆေးဝါးများကို သင့်တင့်လျောက်ပတ်စွာ အသုံးပြုပါ။ ပြင်းထန်သော ဓာတ်မတည့်မှုတုံ့ပြန်မှုများအတွက် အချိန်မီ ဆေးကုသမှုခံယူပါ။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၈ ရက်